Wiedza

Trądzik dorosłych – część 1

Autor: Amelia Pietryka

Data: luty 2021

Najczęstszą i najbardziej uciążliwą w leczeniu dermatozą jest trądzik wieku dorosłego. Uznaje się, że występujący po 25 roku życia jest trądzikiem typu “acne tarda – trądzik dorosłych” pojawiającym się u osób po okresie dojrzewania. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.

BADANIE OBSERWACYJNE – POPULACJE BEZ TRĄDZIKU

Na początku artykułu przedstawię wyniki badania opublikowanego już dawno – w 2002 na łamach Archives of Dermatology. Dla mnie to bardzo istotne badanie.

Badanie przeprowadzono na dwóch populacjach nie należących do zachodniego, nowoczesnego, zurbanizowanego świata. Były to populacje Kitava (Papua i Nowa Gwinea) oraz Aché (Paragwaj). Badacze ocenili dermatologicznie 1200 kobiet i mężczyzn populacji Kitava i nie stwierdzili ani jednego przypadku trądziku, nie obserwowano nawet zamkniętych zaskórników.

Poddani obserwacji byli także ludzie młodzi – 300 osób (15-25 lat), gdyż w tym wieku trądzik występuje najczęściej i oni także nie mieli zmian. U tych 300 badanych osób w wieku dojrzewania w populacji Kitava nie było ani jednego przypadku trądziku, a w świecie zachodnim w tej samej próbie byłoby ok. 120 przypadków. W drugiej populacji – Ache zbadano 115 osób i obserwowano ich przez 845 dni. U nich także nie było zmian trądzikowych.

WNIOSKI Z BADANIA – CO WPŁYWA NA ZMIANY TRĄDZIKOWE?

Badacze wyciągnęli wniosek, że tak wyraźne różnice w występowaniu zmian zapalnych na skórze pomiędzy populacjami zurbanizowanymi a tymi które żyją innym trybem nie mogą zostać wytłumaczone tylko różnicami genetycznymi, ale przede wszystkim stylem życia i czynnikami środowiskowymi.

Ponadto skupili się na analizie czynników, które występują w niezurbanizowanym świecie i mogą chronić przed rozwojem trądziku. Obie badane populacje nie spożywają nabiału, cukru, płatków śniadaniowych, coli, słodyczy, przetworzonej żywności. Jedzą ryby, owoce, orzechy, mięso i warzywa bulwiaste. Członkowie obu populacji mają niski poziom leptyny, insuliny i glukozy we krwi, nie występuje u nich insulinooporność, otyłość ani nadciśnienie. 

W badaniu przedstawiono wnioski, że dieta o wysokim indeksie glikemicznym – IG i wysokim ładunku glikemicznym powodująca nadmiar insuliny we krwi (hiperinsulinemię) mocno wpływa na pobudzenie pracy sebocytów (komórek wytwarzających sebum, łój skórny) i keratynizację naskórka. Oba te czynniki to bezpośrednie przyczyny zatykania ujść mieszków włosowych i rozwoju trądziku.

Hiperinsulinemia powoduje kaskadę hormonalnych zmian, w tym sprzyja wzrostowi komórek (sebocytów, keratynocytów). Zatem wysoki poziom insuliny we krwi to wzrost wydzielania sebum i większe złuszczanie naskórka, a rogowaciejący naskórek zatyka ujścia mieszków włosowych – zatkane ujście to doskonałe miejsce do rozwoju bakterii trądzikowych Cutibacterium acnes (C. acnes). 

Ponadto insulina i IGF-1 hamują syntezę nadmiaru androgenów w wątrobie poprzez wiązanie białka SHBG (Sex Hormone Binding Globulin-  to białko odpowiedzialne za transport i syntezę hormonów płciowych), co powoduje ich wyższe stężenie i biodostępność dla tkanek, a tym samym dalszy wzrost wydzielania sebum. Niższe stężenie SHBG koreluje z większą dostępnością androgenów dla receptorów komórkowych skóry. 

SŁODYCZE, NABIAŁ I WYSOKI INDEKS GLIKEMICZNY 

Jeżeli zmagacie się z trądzikiem przyjrzyjcie się swojej diecie, zapoznajcie się z tabelami IG- indeksu glikemicznego, ograniczcie mleko, śmietanę i wprowadźcie na kilka tygodni zmiany w diecie i obserwujcie swoją skórę. Uregulowanie gospodarki insulinowej ma ogromne znaczenie także dla hormonów płciowych. 

Jeśli nie “możecie żyć” bez słodyczy to najlepiej je zjeść w niewielkiej ilości po posiłku. Dlatego, że zmniejszymy częstotliwość wydzielania insuliny i jej wahań we krwi. Poza IG liczy się także ładunek glikemiczny (nie tylko indeks glikemiczny, ale też ilość zjedzonego produktu). 

W dalszej części artykułu przeczytacie o Intermittent Fasting i regulacji insuliny oraz jakie badania warto wykonać, aby dowiedzieć się jak działa gospodarka insulinowa i androgenowa w Waszych organizmach.

CO POLECACIE NA TRĄDZIK?

Jest to moje ulubione pytanie i wielokrotnie spotykam się z nim na forach, grupach tematycznych i pod wpisami blogowymi: co polecacie na trądzik? Jaki krem, serum, tonik, zabieg? 

Firmy kosmetyczne prześcigają się w propozycjach składów i unikalnych połączeń. Rynek kosmetyczny jest niesamowicie nasycony i wybór produktu często wiąże się z surfowaniem po niezliczonych stronach, czytaniem opinii, zastanawianiem się i kombinowaniem, czy to na pewno dla mnie?

To czasochłonne zajęcie, powodujące zamęt i czasami złudną nadzieję, że dany specyfik pomoże, bo super o nim piszą. Zagubione osoby pytają jakie produkty i kosmetyki polecacie? A gdyby ten trend odwrócić i zostawić kosmetyki na chwilę z boku, a w pierwszej kolejności zająć się wnętrzem, naszymi organami, komórkami i przywróceniem im równowagi? Gwarantuję Ci, że to kierunek do rozwiązania problemu skórnego. 

Planowane na nowe kosmetyki środki finansowe można przeznaczyć na diagnostykę. Wykonać badania laboratoryjne, skonsultować ich wyniki ze specjalistą, który będzie potrafił wyciągnąć wnioski, zinterpretować je, znaleźć przyczynę zmian i trwale ją wyeliminować? 

To droga, którą zdecydowanie polecam.

CZY KOSMETYKI LECZĄ TRĄDZIK?

Wielu ludzi wciąż błędnie uważa, że trądzik da się wyleczyć kosmetykami, zabiegami, czy maściami dermatologicznymi. To niewłaściwe przekonanie było dla mnie impulsem i motywacją do założenia tego miejsca – AGENTLY i dzielenia się wiedzą na temat potwierdzonych naukowo informacji o zdrowiu i urodzie. Nie przeczę, że kosmetyki są korzystne, mają bogate składy i dają dobre rezultaty, ale one nie leczą przyczyny. Samymi kosmetykami nie da się trwale wyleczyć zmian zapalnych, których efektem są trądzikowe, podskórne bolące cysty. 

Pamiętajcie, że zmiany trądzikowe są manifestacją zaburzeń w obrębie organów wewnętrznych i komórek skóry. Nie wynikają z braku higieny i niedostatecznego oczyszczania skóry. Stosowaniem zabiegów kosmetologicznych, dobrych kosmetyków dedykowanych terapiom antytrądzikowym faktycznie możemy poprawić stan skóry i pomoc w leczeniu, ale nie jest to długoterminowy skuteczny sposób i nie może być jedynym elementem terapii. Należy z nich korzystać, aby działać kompleksowo i pomagać skórze. Natomiast samymi kosmetykami nie osiągniemy celu.

Podobnie – silne środki farmakologiczne takie jak antybiotyki, izotretynoina nie są w stanie długoterminowo, trwale, nie zostawiając skutków ubocznych poradzić sobie z trądzikiem, jeśli nie idą za tym zmiany ogólnoustrojowe. Po odstawieniu leków, trądzik może powrócić a skutki uboczne i szkody zostaną w organizmie. Tutaj moja zdecydowana opinia: nie popieram przepisywania młodym osobom z trądzikiem jako pierwszej linii leczenia izotretynoiny.

Często dzieje się tak, że nawet podstawowe badanie takie jak poziom wit. D, morfologia, próby wątrobowe, bilirubina, poziom żelaza, ferrytyny, cynku nie są interpretowane przez lekarza w kontekście przyczyny trądziku. Nie wspominając już o badaniu poziomu hormonów, czy stanu śluzówki jelit, przed wypisaniem silnie działającego leku. W biologii, fizjologii i medycynie nie ma dróg na skróty.

Dieta, nasz styl życia i środowisko, w którym żyjemy w 70% determinują nasze zdrowie i są to aspekty, na które mamy wpływ. 

BADANIA LABORATORYJNE

Jeżeli zmagacie się z trądzikiem wykonajcie w pierwszej kolejności wymienione poniżej badania laboratoryjne i poszukajcie pomocy w ich interpretacji – interpretacji funkcjonalnej, gdyż nie zawsze “w normie” oznacza “w równowadze”.  

  • morfologia z rozmazem
  • OB i hsCRP
  • witamina D3 – stężenie metabolitu 25(OH)D3 w surowicy krwi
  • witamina B12, B9
  • próby wątrobowe ASPAt, ALAt, GGTP oraz bilirubina całkowita
  • panel tarczycowy: TSH, FT3, FT4, anty TG, anty TPO
  • poziom cynku, 
  • poziom selenu,
  • poziom żelaza i ferrytyny
  • glukoza i insulina na czczo
  • lipidogram
  • fosfataza alkaliczna
  • kortyzol i ACTH

Jeżeli możecie pozwolić sobie na większą inwestycje w badania, to warto wykonać: 

  • hormony płciowe (testosteron, testosteron wolny, DHT- dihydrotestosteron, DHEAs, białko wiążące hormony płciowe SHBG, progesteron, estradiol, androstendion, 17-OH progesteron)
  • prolaktyna
  • homocysteina
  • kwas metylomalonowy   
  • indeks Omega -3
  • glutation utleniony/zredukowany

Przykładowo samo badanie fosfatazy alkalicznej (zasadowej, ALP) – może wskazywać na obniżony poziom cynku w organizmie, poniżej 70 U/l świadczy o nie optymalnym jego poziomie. A niedostateczna ilość cynku to odsłonięte receptory androgenów i wzrost wydzielania sebum. Rozbudowaną listę badań laboratoryjnych wraz z opisami znajdziecie w bezpłatnym e-booku <link>.

TRĄDZIK POJAWIA SIĘ Z WIELU POWODÓW 

Sposób powstawania trądziku jest poznany i dobrze opisany, natomiast jego etiopatogeneza jest złożona i zależy od wielu czynników. Skomplikowania nadaje fakt, że różnimy się od siebie zestawem genów, środowiskiem, poziomem mikroelementów i trzeba poznać osobniczy mechanizm powodujący trądzik. To co zadziała u jednej osoby, może nie być skuteczne u drugiej. Jedna osoba może mieć niski poziom omega-3 i zbyt gęste sebum skóry a druga niski poziom cynku. Obie mogą doświadczać zmian trądzikowych, ale z nieco innych powodów.   

Do głównych przyczyn należą:

– brak równowagi hormonalnej,

– nieprawidłowa praca wątroby,

– zaburzona mikroflora jelit i przepuszczalność jelit (tzw. leaky guts),

– niedobory pokarmowe, 

– zaburzenia pracy układu immunologicznego skóry SALT (skin-associated- lymphoid tissue).

Znalezienie przyczyny to podstawa w sukcesie terapii.

Kolejną część artykułu na temat trądziku dorosłych (Acne Tarda) znajdziesz TUTAJ.

ŹRÓDŁO:

  1. Cordain L, Lindeberg S, Hurtado M, Hill K, Eaton SB, Brand-Miller J. Acne vulgaris: a disease of Western civilization. Arch Dermatol. 2002 Dec;138(12):1584-90. doi: 10.1001/archderm.138.12.1584. PMID: 12472346. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12472346/ 
  2. Saad R. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. N Engl J Med. 2020 Apr 30;382(18):1773. doi: 10.1056/NEJMc2001176. PMID: 32348664. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32348664/
  3. Faris MA, Jahrami H, BaHammam A, Kalaji Z, Madkour M, Hassanein M. A systematic review, meta-analysis, and meta-regression of the impact of diurnal intermittent fasting during Ramadan on glucometabolic markers in healthy subjects. Diabetes Res Clin Pract. 2020 Jul;165:108226. doi: 10.1016/j.diabres.2020.108226. Epub 2020 May 22. PMID: 32446800.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32446800/  
  4. Goodarzi A, Mozafarpoor S, Bodaghabadi M, Mohamadi M. The potential of probiotics for treating acne vulgaris: A review of literature on acne and microbiota. Dermatol Ther. 2020 May;33(3):e13279. doi: 10.1111/dth.13279. Epub 2020 Apr 7. PMID: 32266790. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32266790/
  5. Rozas M, Hart de Ruijter A, Fabrega MJ, Zorgani A, Guell M, Paetzold B, Brillet F. From Dysbiosis to Healthy Skin: Major Contributions of Cutibacterium acnes to Skin Homeostasis. Microorganisms. 2021 Mar 18;9(3):628. doi: 10.3390/microorganisms9030628. PMID: 33803499; PMCID: PMC8003110. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33803499/
  6. Dréno B, Bettoli V, Araviiskaia E, Sanchez Viera M, Bouloc A. The influence of exposome on acne. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2018 May;32(5):812-819. doi: 10.1111/jdv.14820. Epub 2018 Feb 15. PMID: 29377341; PMCID: PMC5947266. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29377341/
  7. Dreno B, Bettoli V, Perez M, Bouloc A, Ochsendorf F. Cutaneous lesions caused by mechanical injury. Eur J Dermatol. 2015 Apr;25(2):114-21. doi: 10.1684/ejd.2014.2502. PMID: 26069089. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26069089/
  8. Dreno B, Shourick J, Kerob D, Bouloc A, Taïeb C. The role of exposome in acne: results from an international patient survey. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020 May;34(5):1057-1064. doi: 10.1111/jdv.16119. Epub 2020 Feb 13. PMID: 31785166.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31785166/
  9. Pham DM, Boussouira B, Moyal D, Nguyen QL. Oxidization of squalene, a human skin lipid: a new and reliable marker of environmental pollution studies. Int J Cosmet Sci. 2015 Aug;37(4):357-65. doi: 10.1111/ics.12208. Epub 2015 Mar 2. PMID: 25656265. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25656265/

Zobacz pełną ofertę produktów

Przejdź do oferty

Używamy plików cookie, aby zapewnić najlepszą jakość korzystania z Internetu. Wyrażając zgodę, zgadzasz się na używanie plików cookie zgodnie z naszą polityką plików cookie.

Privacy Settings saved!
Ustawienia prywatności

Gdy odwiedzasz dowolną stronę internetową, może ona przechowywać lub pobierać informacje w Twojej przeglądarce, głównie w postaci plików cookie. Kontroluj swoje osobiste usługi plików cookie tutaj.


Niezbędne pliki cookie zapewniają podstawowe funkcje, takie jak bezpieczeństwo, zarządzanie siecią i dostępność. Możesz je wyłączyć, zmieniając ustawienia przeglądarki, ale może to wpłynąć na działanie witryny.

Używamy niezbędnych plików cookie, aby nasza strona działała. Chcielibyśmy również ustawić opcjonalne pliki cookie dotyczące wydajności, aby pomóc nam je ulepszyć. Nie ustawimy opcjonalnych plików cookie, chyba że je włączysz. Korzystanie z tego narzędzia spowoduje ustawienie pliku cookie na Twoim urządzeniu, aby zapamiętać Twoje preferencje.

Chcielibyśmy ustawić pliki cookie Google Analytics, aby pomóc nam ulepszyć naszą stronę internetową poprzez zbieranie i raportowanie informacji o tym, jak z niej korzystasz. Cookies zbierają informacje w sposób, który nikogo bezpośrednio nie identyfikuje. Aby uzyskać więcej informacji na temat działania tych plików cookie, odwiedź naszą stronę Prywatność i pliki cookie.

Odrzuć wszystkie usługi
Zaakceptuj wszystkie usługi